Przejdź do treści
CITYA

Czym jest transport na żądanie?

Transport publiczny na zamówienie. Zamiast rozkładu jazdy kieruje się rzeczywistym popytem.

Jak to działa.

Transport na żądanie to transport publiczny, który kursuje według zamówień. Pasażer zamawia przejazd w aplikacji, przez stronę internetową lub telefonicznie, a system dodaje go do planu pojazdu. Osoby jadące w podobnym kierunku w tym samym czasie jadą razem.

Nazywa się go też transportem na telefon lub na zamówienie. Po angielsku używa się skrótu DRT (demand responsive transport), po czesku mówi się poptávková doprava.

Pasażer podaje w aplikacji, kiedy, skąd i dokąd chce jechać. Aplikacja potwierdza przejazd i planuje trasę dla kierowcy, który odbiera pasażera o umówionej godzinie.

Przejazd można zamówić od razu lub z wyprzedzeniem. O tym, z jakim, decyduje zamawiający usługę.

Alokator grupuje zamówienia i kieruje je na przystanki wirtualne i do odpowiednich godzin.

Dla pasażerów

  1. Aplikacja

    Wystarczy pobrać aplikację i się zarejestrować, by zamawiać przejazdy.

  2. Zamówienie

    Pasażer podaje, skąd, dokąd, kiedy i ile osób jedzie.

  3. Potwierdzenie

    Aplikacja potwierdza przejazd lub proponuje najbliższą możliwą godzinę.

  4. Wsiadanie

    Na pojazd czeka się na przystanku wirtualnym.

  5. Płatność

    Płaci się według taryfy usługi, w aplikacji lub u kierowcy.

Dla kierowców

Kierowca ma pod ręką tablet lub telefon z aplikacją. Pokazuje ona trasę i nawigację bieżącego przejazdu oraz plan kolejnych.

Dla samorządów

  • Integracja

    Transport na żądanie można w pełni zintegrować z istniejącym systemem transportu publicznego.

  • Bez infrastruktury

    Uruchomienie nie wymaga budowy infrastruktury, przystanki są wirtualne.

  • Jakość życia

    Zwłaszcza w regionach poprawia dostęp do opieki zdrowotnej, usług, kontaktów społecznych i pracy.

Transport na żądanie w świetle prawa

Nowelizacja ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, uchwalona przez Sejm w lipcu 2026 roku, obejmuje także transport na żądanie i wprowadza definicję przejazdu na żądanie.

Jej celem jest ograniczenie wykluczenia komunikacyjnego, zwłaszcza poza dużymi miastami.

Porównanie z innymi rodzajami transportu

  • Linia (autobus, komunikacja miejska)

    Kursuje po stałej trasie według rozkładu jazdy. Opłaca się tam i wtedy, gdzie jeździ dużo osób.

  • Transport na żądanie

    Kursuje według zamówień między przystankami wirtualnymi i fizycznymi. Przejazdy są współdzielone, usługa jest dla wszystkich i może działać w taryfie transportu publicznego. Opłaca się na słabiej zaludnionych obszarach i poza szczytem.

  • Transport dla seniorów

    Usługa gminy dla seniorów, czasem także dla innych grup mieszkańców. Zwykle wiezie jedną zamawiającą osobę i działa poza systemem transportu publicznego. Można ją włączyć do transportu na żądanie.

  • Taksówka

    Komercyjny przewóz jednego klienta od drzwi do drzwi za cenę według taksometru lub umowy. Nie jest częścią transportu publicznego.

Słowniczek

Przystanek wirtualny
Miejsce wsiadania i wysiadania widoczne w aplikacji. W terenie może mieć proste oznaczenie. Pasażer przychodzi na nie o potwierdzonej godzinie.
Przejazd współdzielony
Jeden pojazd wiezie kilku pasażerów jadących w podobnym kierunku w tym samym czasie.
Tryb półstały
W szczycie kursują stałe kursy według rozkładu, w ciągu dnia przejazdy na zamówienie.
Alokator
Oprogramowanie, które dla każdego zamówienia decyduje, czy można je zrealizować, przydziela je pojazdowi i planuje trasę.
Zamawiający
Miasto, gmina lub region, który zamawia usługę i za nią płaci. Decyduje o zakresie, taryfie i marce usługi.
Organizator
Organizator publicznego transportu zbiorowego, na przykład zarząd transportu miejskiego. W Czechach na przykład KORID LK lub KORDIS JMK.
Przewoźnik
Firma, która prowadzi usługę swoimi pojazdami i kierowcami.

Najczęstsze pytania.

Tak. Nowelizacja ustawy o publicznym transporcie zbiorowym uchwalona przez Sejm w lipcu 2026 roku wprowadza transport na żądanie jako formę publicznego transportu zbiorowego. Uzupełnia linie regularne tam, gdzie się nie opłacają.

System pilnuje, by nie dublować linii, i jeździ tam, gdzie linia nie kursuje, oraz wtedy, gdy nie kursuje.

Zamawiają przejazd telefonicznie. Dyspozytor wprowadza go tak samo jak aplikacja.